RZS – reumatoidalne zapalenie stawów

RZS, czyli reumatoidalne zapalenie stawów, to układowa choroba tkanki łącznej, która charakteryzuje się postępującą destrukcją stawów. Należy do chorób autoimmunologicznych, w których nieprawidłowe działanie układu odpornościowego powoduje niszczenie własnych tkanek. Najczęściej i w największym stopniu choroba atakuje nadgarstki i ręce, jednak u pacjentów cierpiących na zaawansowane reumatoidalne zapalenie stawów uszkodzenia i deformacje w obrębie stopy również powodują znaczne dolegliwości i utrudniają codzienne funkcjonowanie.

Stopa reumatoidalna

Stopa reumatoidalna – termin ten określa zespół charakterystycznych uszkodzeń stopy występujących w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Obejmują one:

• koślawość palucha ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów palucha
• deformacje mniejszych palców stopy tj. palce młotkowate, szponiaste, nakładające się
• stopa płasko-koślawa ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów stępu
• zmiany zwyrodnieniowe stawu skokowego
• deformacje tyłostopia

Każda z wyżej wymienionych deformacji może wymagać leczenia operacyjnego.

Leczenie przodu stopy w RZS

Typowym leczeniem w zaawansowanych zmianach zwyrodnieniowych w przebiegu RZS jest usztywnienie stawu śródstopno-paliczkowego podobnie jak w leczeniu palucha sztywnego. Leczenie deformacji mniejszych palców wymaga zwykle również resekcji i usztywnień stawów. Wyżej wymienione zabiegi powodują zmniejszenie ruchomości palców stopy, jednak naszym celem jest przede wszystkim ograniczenie dolegliwości bólowych oraz zmniejszenie deformacji. Leczenie operacyjne daje możliwość uzyskania trwałego efektu. Zapobiega postępowi choroby w przypadkach mniej nasilonych, a także umożliwia wykonanie zaawansowanej korekcji w przypadkach nawet bardzo zaawansowanych deformacji.

Leczenie tyłu stopy w RZS

Istotne deformacje tyłostopia (czyli dotyczące zwłaszcza stawu skokowego i pięty) obserwuje się rzadziej niż przodostopia, jednak w razie ich wystąpienia wymagają one interwencji w pierwszej kolejności. Niezależnie od tego, czy mamy do czynienia ze stopą płasko-koślawą, czy koślawym lub szpotawym ustawieniem samej pięty, ich korekcja ma kluczowe znaczenie także dla późniejszego sukcesu interwencji w obrębie palców. Zatem, można powiedzieć, że leczenie zaawansowanej stopy reumatoidalnej następuje w dwóch etapach – najpierw jeżeli to konieczne należy skorygować tył, a w drugiej kolejności przód stopy. Część zabiegów może zostać wykonana w sposób przezskórny / małoinwazyjny. W przypadku zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych stawu skokowego w grę wchodzi jego usztywnienie lub założenie sztucznego stawu (protezy). Jednak często spotykanym przeciwwskazaniem jest miejscowa osteoporoza.

Po operacji stopy reumatoidalnej

Po zabiegu w przedniej części stopy reumatoidalnej postępowanie jest zwykle podobnie jak przy leczeniu klasycznych halluksów lub palucha sztywnego. Pomimo często występującej osteoporozy w przebiegu RZS, nie obserwuje się wydłużonego czasu do uzyskania zrostu. Zalecane jest stosowanie buta piętowego i ograniczenie obciążania kończyny do czasu uzyskania zrostu w operowanych stawach. Zwykle czas stosowania buta piętowego wynosi 6-8 tygodni.

Tylna część stopy przenosi większe obciążenia. Dlatego też, często stosuje się unieruchomienie gipsowe na okres około 1-2 miesięcy. Po tym czasie czasem wskazane jest stosowanie pełnego buta ortopedycznego przez kolejne 1-2 miesiące.

Kwestia stosowania kul w przypadku pacjentów z RZS jest zwykle uzależniona od zachowanej sprawności ogólnej i ewentualnych deformacji stawów kończyn górnych i ustala się ją indywidualnie.

Usztywnienia stawów (artrodezy) w RZS, chociaż częściowo zmniejszają ruchomość całej stopy, to pozwalają na obciążanie kończyny i redukują dolegliwości bólowe. Umożliwiają także stosowanie zwykłego lub tylko nieznacznie zmodyfikowanego obuwia.

Jak umówić się na leczenie operacyjne

Przed leczenie konieczna jest konsultacja, szczegóły po linkiem. Obecnie mam możliwość leczenia operacyjnego zarówno prywatnie jak i na NFZ.