Ból, pieczenie, tkliwość czy przeskakiwanie za kostką boczną sygnalizuje zazwyczaj uszkodzenie lub zapalenie ścięgien mięśni strzałkowych. Zwykle jest to konsekwencja powtarzających się mniejszych lub większych skręceń stawu skokowego. W przypadku pierwszorazowego znacznego urazu skrętnego następuje rozciągnięcie lub naderwanie więzadeł po bocznej stronie stawu skokowego. Ścięgna, też stabilizują staw skokowy, ale napinają się po chwili, gdy już jest za późno na zapobieżenie dalszym uszkodzeniom. W takiej sytuacji może dość do naciągnięcia, lub co gorsza, do podłużnego pęknięcia ścięgna.

Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku przewlekłej niestabilności stawu skokowego, po licznych urazach skrętnych. Ścięgna strzałkowe są przeciążone, wielokrotnie drażnione i nadrywane próbując „dostabilizować” staw skokowy. Pojawia się cechy zapalenia pochewek ścięgien, często związane z trwałym obrzękiem i tkliwością. W niektórych przypadkach taka sytuacja może prowadzić również do podłużnego pęknięcia ścięgna.

Jak dochodzi do urazu ścięgien?

Anatomia i mechanizm uszkodzenia

Z reguły występują dwa mięśnie strzałkowe – długi i krótki. Ich ścięgna przebiegają wzdłuż łydki za kostką boczną, następnie skręcają w kierunku bocznego brzegu stopy. Ścięgno „długiego” w przekroju jest owalne i leży bardziej powierzchownie. „Krótki” natomiast, leży pod nim i jest nieco spłaszczony. Taka anatomia w połączeniu z niestabilnością stopy i stawu skokowego powoduje przecieranie ścięgna „krótkiego” przez „długiego”, doprowadzając ostatecznie do jego pęknięcia. Z tego samego powodu raz pęknięte ścięgno bardzo niechętnie się goi. Jest dalej naciskane i dochodzi do dalszych rozwarstwień i poszerzenia pęknięcia. To tylko potęguje stan zapalny, ból i obrzęk za kostką boczną.

Jak diagnozować uszkodzenie ścięgien mięśni strzałkowych?

Oprócz wyżej wymienionych, dość charakterystycznych objawów, takich jak ból i przeskakiwanie za kostką boczną, w diagnozie może nam pomóc USG wykonane podczas wizyty. W bardziej zaawansowanych uszkodzeniach, związanych niestabilnością stawów, warto wykonać rezonans magnetyczny. O ile USG nakierowuje nas na właściwą ścieżkę leczenia, o tyle rezonans jest zazwyczaj niezbędny przy planowaniu zabiegu operacyjnego.

Jakie leczenie, zależnie od rodzaju uszkodzenia?

• W USG widoczne są jedynie śladowe cechy drobnego uszkodzenia, ale bóle są dość dokuczliwe – W takich przypadkach podstawowym sposobem leczenia jest rehabilitacja, chłodne okłady, masaż, ćwiczenia. Można też zastosować kwas hialuronowy podany do pochewek ścięgien.
• W USG widoczny jest wyraźny wysięk przy ścięgnach mięśni strzałkowych – Zwykle wskazuje to na przewlekłe przeciążenie lub niedawny uraz. Leczenie można zastosować jak powyżej, jednak trwa ono dłużej. Kwas hialuronowy zalecałbym podać po ustąpieniu najsilniejszych objawów.
• W USG widoczny jest wysięk i zapalne pogrubienie wyściółki pochewek ścięgien – Przewlekłe zapalenie może zaburzać zarówno poślizg ścięgien jak i poczucie położenia i stabilności całej stopy. W bardziej nasilonych przypadkach wskazane może być leczenie przeciwzapalne w postaci tabletek, ale i zastrzyków (tzw. „blokad”) podawanych bezpośrednio w miejsce zapalenia. Przewlekły mocno nasilony stan zapalny może wymagać leczenia operacyjnego np. artroskopii. Usuwana jest wtedy tkanka zapalna i bliznowata. Po takim zabiegu dobre efekty daje podanie kwasu hialuronowego.
• W USG widoczne jest przeskakiwanie/zwichanie ścięgna – Zwykle związane z uszkodzeniem troczków stabilizujących ścięgna. W przypadku świeżego urazu można podjąć próbę stosowania stabilizatora poskręceniowego przez ok 1,5 mca. Jednak w przypadkach przewlekłych i dokuczliwych może być konieczne wykonanie zabiegu stabilizującego ścięgna.
• W USG widoczne jest podłużne uszkodzenie / rozwarstwienie jednego ze ścięgien – Jest to najpoważniejsze uszkodzenie. Niezwykle rzadko goi się samoistnie. Zazwyczaj jak jest widoczne w badaniu USG to wymaga ono zaopatrzenia operacyjnego.

W razie dolegliwości bólowych za kostką boczną, uczucia przeskakiwania lub niestabilności całego stawu skokowego zapraszam na KONSULTACJĘ.