Płaskostopie (szczególnie płasko-koślawe ustawienie stopy) to jedna z najczęstszych deformacji w obrębie kończyny dolnej – zarówno u dzieci, jak i dorosłych. U części pacjentów przebiega bezobjawowo, jednak u innych powoduje ból, szybkie męczenie się stóp, ograniczenie aktywności fizycznej, a nawet dolegliwości kolan, bioder i kręgosłupa.

Gdy leczenie zachowawcze (rehabilitacja, wkładki ortopedyczne, zmiana obuwia) nie przynosi poprawy, rozważane jest leczenie operacyjne. W zależności od wieku pacjenta, stopnia deformacji i obecności zmian zwyrodnieniowych stosuje się różne techniki – od małoinwazyjnej artroerezy po rozległe rekonstrukcje z osteotomią lub artrodezą.

Czym jest stopa płasko-koślawa?

Stopa płasko-koślawa to deformacja, w której dochodzi do:

• obniżenia łuku podłużnego przyśrodkowego,
• koślawego ustawienia pięty (odchylenia jej na zewnątrz),
• nadmiernej pronacji tyłostopia,
• często odwiedzenia przodostopia.

U dzieci często ma charakter elastyczny i może podlegać korekcji przy pomocy ćwiczeń ,wkładek lub ustępować samoistnie z wiekiem. U dorosłych bywa związana z niewydolnością ścięgna mięśnia piszczelowego tylnego oraz zmianami zwyrodnieniowymi.

Artroereza – małoinwazyjna korekcja ustawienia stopy

Artroereza (np. z użyciem implantu typu ProStop) to zabieg polegający na wprowadzeniu niewielkiego implantu do zatoki stępu – przestrzeni między kością skokową a piętową.

Na czym polega mechanizm działania?

Implant ogranicza nadmierną pronację w stawie skokowo-piętowym, przywracając bardziej fizjologiczne ustawienie tyłostopia i zapobiegając „zapadaniu się” stopy. Nie dochodzi do przecinania kości ani ich trwałego usztywnienia.

Film ukazujący mechanizm techniki artroerezy przy pomocy implantu ProStop.

Zalety artroerezy:

• małe nacięcie (ok. 1–2 cm),
• krótki czas zabiegu,
• brak osteotomii (kości nie są przecinane),
• szybsza rekonwalescencja,
• możliwość usunięcia implantu w przyszłości,
• zachowanie ruchomości stawów.

Dla kogo?

• dzieci i młodzież z elastycznym płaskostopiem,
• wybrani dorośli z umiarkowaną deformacją bez zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych.

Artroereza jest metodą korekcyjną – nie „usztywnia” stopy, lecz ogranicza nieprawidłowy zakres ruchu.

Aktualny koszt małoinwazyjnego zabiegu z użyciem implantu ProStop dostępna w CENNIKU

Osteotomia – chirurgiczna zmiana ustawienia kości

Osteotomia to zabieg polegający na kontrolowanym przecięciu kości i jej przestawieniu w celu korekcji deformacji. W leczeniu płaskostopia najczęściej dotyczy kości piętowej lub kości śródstopia.

Charakterystyka:

• większa ingerencja chirurgiczna,
• stabilizacja śrubami lub płytkami,
• konieczność okresowego odciążania kończyny,
• dłuższy czas gojenia (zrost kostny).

Kiedy jest wskazana?

• przy większych deformacjach,
• gdy sama korekcja tkanek miękkich lub artroereza są niewystarczające,
• w przypadku utrwalonych zmian w budowie kostnej.

Osteotomia pozwala precyzyjnie zmienić biomechanikę stopy, ale wiąże się z dłuższą rekonwalescencją.

Ceny zabiegów rekonstrukcyjnych w płaskostopiu są ustalane indywidualnie w oparciu o CENNIK.

Artrodeza – trwałe usztywnienie stawu

Artrodeza to operacyjne usztywnienie stawu poprzez jego zrost kostny. W leczeniu zaawansowanego płaskostopia wykonuje się ją najczęściej w obrębie stawów tyłostopia (kość piętowa i skokowa).

Cel zabiegu:

• likwidacja bólu,
• korekcja i stabilizacja ciężkiej deformacji,
• zahamowanie progresji zmian zwyrodnieniowych.

Charakterystyka:

• najbardziej rozległy typ operacji,
• eliminacja ruchu w danym stawie,
• dłuższa rekonwalescencja,
• trwała zmiana biomechaniki stopy.

Wskazania:

• zaawansowane deformacje,
• sztywne płaskostopie,
• obecność zmian zwyrodnieniowych,
• silne dolegliwości bólowe.

Artrodeza nie jest zabiegiem pierwszego wyboru u młodych pacjentów z elastyczną deformacją – stosuje się ją głównie w zaawansowanych przypadkach.

Ceny zabiegów rekonstrukcyjnych w płaskostopiu są ustalane indywidualnie w oparciu o CENNIK.

Jak wybrać odpowiednią metodę leczenia?

Decyzja o rodzaju operacji zależy od wielu czynników:

• wieku pacjenta,
• elastyczności deformacji,
• stopnia zaawansowania zmian,
• obecności bólu,
• wyników badań obrazowych (RTG w obciążeniu),
• aktywności fizycznej pacjenta.

U dzieci i młodzieży preferuje się metody mniej inwazyjne, które pozwalają zachować naturalną biomechanikę i potencjał wzrostowy. U dorosłych z utrwaloną deformacją często konieczne są bardziej rozległe procedury rekonstrukcyjne.

Rekonwalescencja – czego może się spodziewać pacjent?

Każdy przypadek wymaga indywidualnego planu rehabilitacji.

Podsumowanie

Leczenie operacyjne płaskostopia nie jest jednorodne – obejmuje zarówno małoinwazyjne techniki, jak i rozległe rekonstrukcje.

• Artroereza to metoda najmniej obciążająca, stosowana głównie w elastycznych deformacjach.
• Osteotomia pozwala na precyzyjną korekcję ustawienia kości.
• Artrodeza jest zarezerwowana dla zaawansowanych, bolesnych przypadków.

Kluczowe znaczenie ma właściwa kwalifikacja pacjenta, jak również doświadczenie zespołu operacyjnego. Wczesna konsultacja ortopedyczna pozwala dobrać optymalną metodę leczenia, nieoperacyjnego lub operacyjnego, tak aby zapobiec postępowi deformacji.

Jeżeli obserwujesz u siebie lub u dziecka objawy płaskostopia – warto skonsultować się ze specjalistą i omówić dostępne możliwości terapeutyczne.

Zapraszam na konsultację do Gabinetów Medycznych Pani Chirurg.