Kategoria: Artykuły

Artykuły informacyjne dotyczące najbardziej powszechnych i dokuczliwych schorzeń stopy i stawu skokowego oraz sposobów ich leczenia. Paluchy koślawe, palce młotkowate, zwyrodnienia, niestabilność, deformacja, reumatoidalne zapalenie stawów i więcej.

Endoproteza stawu skokowego

Endoproteza stawu skokowego

Do niedawna podstawowym leczeniem w przypadku zaawansowanych zwyrodnień stawu skokowego było jego całkowite usztywnienie (artrodeza). Od kilkunastu lat jednak coraz większą popularność zyskuje zabieg wymiany (endoprotezoplastyki) stawu skokowego. Proteza stawu skokowego przeszła liczne ewolucje i wchodzimy w fazę gdy zabiegi te odznaczają się wysoką skutecznością i bezpieczeństwem, a implanty są dobrze zaprojektowane i wykonane z najwyższej jakości materiałów.

wymiana stawu skokowego proteza

Dla kogo proteza stawu skokowego?

Endoprotezy te wciąż wciąż są młodą metodą leczenia i zaleca się selekcję pacjentów, którzy mają największą szansę osiągnąć dobry wynik po wymianie stawu skokowego. Te kryteria to:

  • wiek 55-75 lat
  • prawidłowe BMI
  • umiarkowana aktywność fizyczna
  • dobra jakość kości (bez nasilonej osteoporozy)

U pacjentów młodszych lub starszych również można zakładać protezy tego typu jednak z uwzględnieniem pozostałych punktów.

Komu nie pownno się proponować protezy stawu skokowego?

Przeciwwskazaniem do założenia endoprotezy stawu skokowego jest oczywiście aktywna choroba infekcyjna, ale także stare, niedoleczone infekcje np. zębów – trzeba je doleczyć przed założeniem każdej protezy. Innym przeciwwskazaniem jest także zaawansowana jałowa martwica kości skokowej, znaczne deformacje i ubytki kostne. W niektórych przypadkach istnieje możliwość korekcji deformacji celem dopasowania protezy stawu skokowego, jednak sytuacje takie musza być oceniane indywidualnie.

Wyniki po wymianie stawu skokowego

Pomimo znacznie krótszej historii niż inne protezy dużych stawów, endoproteza stawu skokowego wykazuje podobną skuteczność jak operacje wymiany stawu kolanowego. Skutecznie redukuje ból i pozwala na zachowanie części ruchu w kostce. Bezbólowe chodzenie zwykle osiąga się po 3 miesiącach od zabiegu. W rzadszych przypadkach pełny efekt może się pojawić nawet dopiero po roku. Żywotność protezy jest oceniana na przynajmniej kilkanaście lat ale zależy ona bardziej od sytuacji zdrowotnej pacjenta niż właściwości samego implantu.

Wymiana stawu skokowego w RZS

Reumatoidalne zapalenie stawów z destrukcją stawu skokowego jest naturalnym wskazaniem do założenia endoprotezy. Warunkami do przeprowadzenia zabiegu powinny być jednak:

  • remisja choroby (RZS)
  • względnie nieduże ubytki kostne
  • względnie dobry stan okolicznych stawów

Proteza stawu skokowego w deformacjach i zwyrodnieniach pourazowych

Zwyrodnienie stawu skokowego po urazie zazwyczaj jest trudniejsze w leczeniu niż po zapaleniu lub w przypadkach samoistnych zwyrodnień. Zazwyczaj mamy do czyienia nie tylko z uszkodzeniem chrząstki ale także z deformacją po złamaniu, ubytkiem kości, bliznami na skórze, gorszą ruchomością stawu itp.

Każdy przypadek musi zostać oceniony indywidualnie. Konieczna jest odpowiednia diagnostyka radiologiczna. Zapraszam na KONSULTACJE gdzie będziemy mogli omówić wszelkie aspekty zabiegu.

proteza stawu skokowego

Palce młotkowate przyczyny i leczenie

Palce młotkowate przyczyny i leczenie

Palce młotkowate, młoteczkowate, szponiaste czy nakładające się, to z pozoru niewielka, lecz w rzeczywistości bardzo dokuczliwa przypadłość. Deformacje te utrudniają założenie obuwia, a odgniotki na grzbietach palców często powodują znaczne dolegliwości bólowe. Zniekształcenia te często łączą się też z innymi deformacjami w obrębie stopy. Mogą współwystępować paluchem koślawym, stopą wydrążoną, płaskostopiem poprzecznym i odgniotkami po stronie podeszwowej śródstopia. Rozdzielenie między deformacją młotkowatą, młoteczkowatą czy szponiastą wpływa na metody leczenia i zależy od stopnia przykurczu poszczególnych stawów międzypaliczkowych.

palce młotkowate, palce szponiaste, palce młoteczkowate, deformacja palców stopy

Przyczyny palców młotkowatych

Przyczyną palców młotkowatych jest zaburzenie napięcia tkanek w obrębie przodu stopy.

Często pierwotną deformacją jest paluch koślawy. Zdarza się to wtedy gdy stopa nie ma podparcia pod pierwszym (przyśrodkowym) promieniem. W takiej sytuacji największe przeciążenia pojawiają się pod drugim, trzecim i czwartym palcem, które nie są anatomicznie dostosowane do dźwigania całego ciężaru ciała. Powoduje to uszkodzenie tkanek po stronie podeszwowej, a to z kolei jest przyczyną ucieczki palców w górę i ich wtórnego przykurczu.

Podobny mechanizm występuje w przypadku płaskostopia poprzecznego. Jest to sytuacja gdy druga, trzecia i czwarta kość śródstopia są zbyt długie lub skierowane nadmiernie do podeszwy. Wtedy w fazie odbicia stopy podeszwowe tkanki ulegają przeciążeniu i uszkodzeniu co powoduje palce młotkowate.

Palce szponiaste, bardziej podwinięte niż młotkowate, występują cześciej w przypadku zaburzeń neurologicznych. Osłabienie lub przykurcze mięśni zginających lub prostujących palce powoduje zaburzenie napięcia ścięgien prowadząc do deformacji. To schorzenie współistnieje najczęściej ze stopą wydrążoną.

Palec nakładający się zazwyczaj wynika z długotrwałej deformacji, powodowanej przez stosowanie obuwia „na siłę” w przypadku palców młotkowatych. Może wystąpić w przypadku znacznej, długotrwałej deformacji koślawej palucha, gdy np. drugi palec nachodzi na pierwszy.

Leczenie palców młotkowatych

Leczenie deformacji mniejszych palców stopy jest równie, a czasem nawet bardziej wymagające niż np. palucha koślawego. Ponieważ jest to deformacja będąca konsekwencją innych schorzeń, stosowanie ortez czy nakładek rzadko przynosi pożądany i trwały skutek. Również stosowanie wkładek ortopedycznych jest zwykle działaniem zbyt późnym w przypadku, gdy już mamy utrwalone palce młotkowate czy młoteczkowate. Wkładki mogą zapobiegać narastaniu deformacji w przypadku lekkiego stopnia płaskostopia poprzecznego, a silikonowe nakładki mogą tymczasowo uśmierzyć dolegliwości bólowe.

Leczenie operacyjne może być przeprowadzane zarówno na tkankach miękkich jak i na kościach mniejszych palców. Ponieważ palce młotkowate są deformacją wtórną, leczenie powinno być zarówno objawowe jak i przyczynowe. W przypadku współistnienia płaskostopia poprzecznego, palucha koślawego lub innych deformacji należy je skorygować jednocześnie z odpowiednią korekcją palca. Zależnie od stopnia zaawansowania, korekcja może polegać na wycięciu odgniotków, uwolnieniu lub przeniesieniu ścięgien, korekcji kostnej kości paliczków, a czasem usztywnienia stawu między paliczkami. Dodatkowo, konieczne może być wszczepienie drobnych implantów wewnątrzkostnych (śrub tytanowych), stabilizacja stalowymi drutami (usuwanymi w poradni po ok. 4 tygodniach). W niektórych przypadkach do stabilizacji pooperacyjnej wystarcza opatrunek wykonany z plastrów i bandaża.

Po operacji zazwyczaj stosowany jest but piętowy („but gejszy”) przez 4-5 tygodni. Po 2 tygodniach zazwyczaj można chodzić z pełnym obciążaniem kończyny i bez kul. Dokładny przebieg zależy od przyjętej metody operacji i jest z pacjentem omawiane przed zabiegiem w trakcie konsultacji.

PROTEZA PIERWSZEGO STAWU ŚRÓDSTOPNO-PALICZKOWEGO (Palucha)

PROTEZA PIERWSZEGO STAWU ŚRÓDSTOPNO-PALICZKOWEGO (Palucha)

W niektórych przypadkach zamiast usztywnienia, czyli “złotego standardu” w leczeniu palucha sztywnego, możliwa do zastosowania jest proteza stawu palucha, czyli protezoplastyka stawu śródstopno-paliczkowego palucha. Główną zaletą tej metody jest częściowe zachowanie ruchomości stawu śródstopno-paliczkowego. W przeciwieństwie do usztywnienia, umożliwia ona wygodne chodzenie w obuwiu na obcasie o zmiennej wysokości oraz poprawia komfort przy niektórych aktywnościach.

Obecnie spotyka się implanty silikonowe, metalowo-silikonowe oraz w pełni metalowe. Jedynie te ostatnie dają długotrwałe efekty przy względnie niskiej częstości powikłań. Implanty silikonowe u osób aktywnych zużywają się szybciej i istnieje ryzyko ich uszkodzenia lub obluzowania. Z kolei u osób mniej aktywnych zwykle zalecałbym usztywnienie palucha lub ewentualnie protezę silikonową. Więcej o usztywnieniu palucha znajdziesz tutaj.

Zabieg założenia protezy stawu palucha jest nieco bardziej rozległy niż zwykłe usztywnienie stawu. Implanty osadza się na dużych, wbijanych lub wkręcanych trzpieniach co zapewnia stabilność fiksacji. Uwalnia się tkanki miękkie. W trakcie operacji zwykle udaje się uzyskać zgięcie palucha do kąta prostego, jednak w przebiegu pooperacyjnym ta ruchomość ulega częściowej redukcji.

proteza metalowa stawu palucha
Proteza metalowa ToeMotion
proteza silikonowa stawu palucha
Proteza silikonowa Silktoe

Postępowanie po operacji protezy stawu palucha

Po operacji założenia protezy stawu palucha zaleca się wczesne uruchamianie stawu, jeszcze przed całkowitym zagojeniem rany. Pacjent jest zachęcany do samodzielnych ćwiczeń od pierwszego dnia po zabiegu. Wskazane są też intensywne działania przeciwobrzękowe takie jak chłodzenie okolicy operowanej, leki przeciwobrzękowe i elewacja kończyny. Przez około miesiąc po wymianie stawu palucha zaleca się chodzenie w ograniczonym zakresie, początkowo o dwóch kulach. But ortopedyczny nie jest obowiązkowy po tego typu operacji.

W niektórych przypadkach gdy łagodny paluch koślawy występuje razem z paluchem sztywnym, proteza stawu palucha również znajduje zastosowanie. Może się to jednak wiązać z nieco rozleglejszą procedurą, gdyż oprócz odpowiedniego założenia implantu konieczna jest korekcja koślawości. Więcej o paluchu koślawym znajdziesz tutaj.

Obecnie w swojej praktyce stosuję implanty Arthrosurface Toe Motion (proteza metalowa) oraz Silktoe (proteza silikonowa). Więcej o samych implantach znajdziesz na stronach Med&Care oraz RalfMedical.

Kwalifikacja do zabiegu endoprotezy stawu palucha

Celem kwalifikacji do zabiegu zapraszam na konsultację w Gabinetach Medycznych Pani Chirurg w Gdyni.

Małoinwazyjna (przezskórna) chirurgia stopy

Małoinwazyjna (przezskórna) chirurgia stopy

Małoinwazyjne zabiegi chirurgiczne to ogólnoświatowy trend dotyczący większości dziedzin zabiegowych. Również w chirurgii stopy od kilkunastu lat można zaobserwować intensywny rozwój metod minimalnie inwazyjnych (MIS). Przezskórna chirurgia stopy wymaga użycia frezu punktowego, przypominającego trochę wiertło dentystyczne, a dostęp operacyjny uzyskuje się przy pomocy niewielkich nacięć skóry. Małoinwazyjna operacja haluksa (palucha koślawego) niesie za sobą szereg korzyści związanych nie tylko z mniejszym dostępem operacyjnym, ale także mniejszym obrzękiem i bólem pooperacyjnym oraz szybszą rehabilitacją. Oprócz leczenia haluksów, metoda przezskórna pozwala także na korekcję niektórych innych deformacji stopy takich jak: stopa płasko-koślawa, płaskostopie czy palce młotkowate.

haluks leczenie małoinwazyjne przezskórne

Najpopularniejsze małoinwazyjnej zabiegi korekcyjne stopy:

  • małoinwazyjna / przezskórna korekcja palucha koślawego (haluksa)
  • małoinwazyjna / przezskórna osteotomia kości piętowej / korekcja stopy płasko-koślawej
  • małoinwazyjna / przezskórna korekcja płaskostopia poprzecznego / leczenie metatarsalgii

Link do filmu poglądowego ukazującego na czym polega korekcja palucha koślawego sposobem przezskórnym: https://www.youtube.com/watch?v=8ZsraFolRp4.

Zalety zabiegów przezskórnych:

  • Mniejszy obrzęk pooperacyjny
  • Mniejszy ból pooperacyjny
  • Szybsze gojenie rany
  • Szybszy powrót do aktywności
  • Znacznie mniejsza blizna
  • Mniejsze ryzyko powikłań
  • Mniejsze ryzyko nawrotu deformacji w przypadku palucha koślawego

Jak wygląda okres po operacji przezskórnej haluksa:

  • Po operacji często zakładany jest bandażowy opatrunek unieruchamiający. Czasem wymagane jest jego restrykcyjne stosowanie przez okres 2-6 tygodni. Ze względu na specyfikę zabiegu, zazwyczaj konieczna jest jego zmiana osobiście przez operatora.
  • Chodzenie w bucie piętowym jest wymagane przez 6 tygodni, podobnie jak po klasycznym zabiegu. Nie mniej jednak, ze względu na mniejszy ból i obrzęk, jego stosowanie jest zazwyczaj mniej uciążliwe.
  • Po 6 tygodniach można zacząć stosować zwykłe obuwie sportowe.
  • Po około 3 miesiącach możliwy jest powrót do rekreacyjnej aktywności sportowej.

W przypadku pozostałych zabiegów okresy stosowania opatrunków unieruchamiających, butów ortopedycznych i odciążania ustala się indywidualnie.

Można powiedzieć, że dla pacjenta przezskórna chirurgia stopy niesie ogrom korzyści. Jednak problem z powszechną dostępnością do ww. zabiegów wynika z konieczności użycia większej ilości specjalistycznej aparatury. W przypadku zabiegów przezskórnych, oprócz specyficznego freza i odpowiedniego napędu (wiertarki), stosuje się dedykowane implanty oraz ramię C (rentgen śródoperacyjny). Implanty do tych zabiegów są nieco droższe od standardowych.

CENNIK

Prywatnie zabiegi przezskórne wykonuję w PCR w Sopocie. Istnieje możliwość wykonania operacji ramach NFZ w Klinice Ortopedii, Traumatologii Narządu Ruchu i Chirurgii Ręki UCK w Gdańsku. Czas oczekiwania to niestety ponad dwa lata.

Od 2022 roku jestem członkiem Międzynarodowego Towarzystwa Minimalnie Inwazyjnej Chirurgii Stopy i Stawu Skokowego MIFAS.

Ból ścięgna Achillesa – zapalenie / zerwanie

Ból ścięgna Achillesa – zapalenie / zerwanie

Zapalenie ścięgna Achillesa

Zapalenie ścięgna Achillesa najczęściej pojawia się wieku 35-50 lat. Zwykle objawia się bólem samego ścięgna lub całej łydki, który może współistnieć także z bólem pięty i bólem podeszwy. Ból ścięgna Achillesa jest przede wszystkim konsekwencją licznych, powtarzających się przeciążeń i urazów.

Dodatkowymi przyczynami dolegliwości ze strony ścięgna Achillesa, są osłabienie jego ukrwienia po 35 roku życia, nieregularna aktywność ruchowa, niewystarczająca rozgrzewka przed wysiłkiem, zbyt mała frakcja ćwiczeń rozciągających, przykurcze i ograniczona ruchomość w stawach kończyn dolnych.

Diagnostyka

W standardowym badaniu ortopedycznym podczas wizyty można z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić zapalenie ścięgna Achillesa jako przyczynę bólu łydki. USG jest wartościowym badaniem, dzięki któremu można ocenić stopień zaawansowania zmian zapalnych ścięgna i tym samym dobrać prawidłowe leczenie. USG jest także pomocne w ocenie postępu gojenia. Najbardziej wartościowe badanie jest to wykonane bezpośrednio przez prowadzącego ortopedę.

W rzadkich przypadkach gdy stan zapalny się przewleka, a dolegliwości bólowe nie ustępują po standardowym leczeniu, wskazane jest wykonanie rezonansu magnetycznego.

Leczenie zapalenia ścięgna Achillesa

Leczenie zapalenia ścięgna Achillesa należy dostosować indywidualnie do stopnia zaawansowania i lokalizacji zmian. Użyteczność w leczeniu ścięgna Achillesa wykazują:

  • Ćwiczenia łydki. W przypadku zapalenia ścięgna Achillesa ćwiczenia są wyjątkowo ważne. Pozwalają na przywrócenie elastyczności tkankom oraz zakresu ruchomości stawom, co zmniejsza przeciążenia i wspomaga naturalne procesy gojenia. Link do prostych ćwiczeń na zapalenie ścięgna Achillesa jest TU.
  • Terapia manualna (masaż leczniczy) ścięgna Achillesa. Wykonywana najlepiej przez fizjoterapeutów, przede wszystkim zmniejsza obrzęk, pobudza krążenie, poprawia warunki gojenia i ułatwia prawidłowe wykonywanie ćwiczeń.
  • Fizykoterapia. Lampy/lasery/jonoforeza/fonoforeza. Zabiegi te przynoszą efekt zwłaszcza w początkowej fazie zapalenia ścięgna Achillesa. Poprawiają ukrwienie ścięgna, redukują stan zapalny i zmniejszają dolegliwości bólowe.
  • Kinezjotaping. Czyli tzw. plastrowanie. Jest to dobra metoda wspomagająca leczenie dolegliwości bólowych narządu ruchu. W zapaleniu ścięgna Achillesa kinezjotaping zmniejsza dolegliwości bólowe, poprawia ukrwienie, odciąża uszkodzone struktury. W przypadkach tego wymagających stosuję kinesiotaping w czasie wizyty.
  • Suplementy kolagenowe. O ile trudno do końca prześledzić sposób ich działania to w praktyce, w wielu przypadkach przynoszą znaczne zmniejszenie dolegliwości.
  • Igłoterapia (terapia igłowa). Jest to minimalnie inwazyjny zabieg, który wykonuję w znieczuleniu miejscowym w gabinecie zabiegowym podczas konsultacji. Stosuję go zazwyczaj w zaawansowanym i przewlekłym zapaleniu ścięgna Achillesa, potwierdzonym obrazowo w USG. Zabieg polega na wykonaniu drobnych nacięć w obrębie zmienionego ścięgna, co ma za zadanie pobudzenie prawidłowych procesów gojenia. Dla bezpieczeństwa po zabiegu zwykle zalecam stosowanie ortezy (stabilizatora).
  • Unieruchomienie w ortezie (bucie ortopedycznym). Stosuję je jedynie w sytuacjach bardzo nasilonych zmian zapalnych ścięgna Achillesa i mocno nasilonego bólu łydki oraz w sytuacji zagrożenia zerwaniem ścięgna Achillesa.
Zerwanie ścięgna Achillesa

Zerwanie ścięgna Achillesa często występuje na podłożu przewlekłego zapalenia ścięgna Achillesa. Pacjenci przyznają, że przed urazem odczuwali okresowy ból łydki lub ból pięty, jednak nie jest to regułą. Bardzo rzadko występuje zerwanie zupełnie zdrowego ścięgna Achillesa.

Objawy zerwania ścięgna Achillesa są dość oczywiste: silny ból, ograniczenie ruchu w stawie skokowym, brak możliwości zrobienia kroku, lub całkowity brak możliwości obciążenia kończyny. Podstawowa diagnostyka obrazowa, czyli prześwietlenie (celem wykluczenia złamań) oraz badanie USG, w tego typu urazach jest obowiązkowa!

Czy zerwanie ścięgna Achillesa powinno się leczyć operacyjnie?

Odpowiedź wydaje się oczywista, jednak w rzeczywistości to pytanie jest źródłem ogromnych kontrowersji w świecie ortopedii. Leczenie operacyjne polega na zeszyciu końców zerwanego ścięgna. Leczenie nieoperacyjne polega na stosowaniu unieruchomienia stawu skokowego ze stopą zgiętą w dół. Obie powyższe metody wymagają długotrwałego gojenia i rehabilitacji, mają podobne efekty funkcjonalne po zakończeniu leczenia – jednak jest to tylko statystyka. Nie wdając się w szczegóły można powiedzieć, że leczenie operacyjne zerwania ścięgna Achillesa jest zalecane zwłaszcza u osób młodszych, zdrowych i takich, które wcześniej chcą wrócić do obciążeń sportowych ale też w przypadkach rozległych uszkodzeń na bazie przewlekłego zapalenia. U pozostałych osób przy prawidłowym leczeniu zachowawczym, regularnej kontroli USG oraz odpowiednio prowadzonej rehabilitacji ostateczne wyniki powinny być również dobre.