Artykuły informacyjne dotyczące najbardziej powszechnych i dokuczliwych schorzeń stopy oraz sposobów leczenia. Paluchy koślawe, palce młotkowate, zwyrodnienia, niestabilność, deformacja, reumatoidalne zapalenie stawów i więcej.
Płaskostopie (szczególnie płasko-koślawe ustawienie stopy) to jedna z najczęstszych deformacji w obrębie kończyny dolnej – zarówno u dzieci, jak i dorosłych. U części pacjentów przebiega bezobjawowo, jednak u innych powoduje ból, szybkie męczenie się stóp, ograniczenie aktywności fizycznej, a nawet dolegliwości kolan, bioder i kręgosłupa.
Gdy leczenie zachowawcze (rehabilitacja, wkładki ortopedyczne, zmiana obuwia) nie przynosi poprawy, rozważane jest leczenie operacyjne. W zależności od wieku pacjenta, stopnia deformacji i obecności zmian zwyrodnieniowych stosuje się różne techniki – od małoinwazyjnej artroerezy po rozległe rekonstrukcje z osteotomią lub artrodezą.
W zdrowym stawie maź stawowa ma odpowiednią gęstość i lepkość, co umożliwia płynny, bezbolesny ruch. Wraz z wiekiem, przeciążeniami lub mikrourazami ilość naturalnego kwasu hialuronowego może się zmniejszać. W rezultacie staw traci elastyczność, gorzej amortyzuje obciążenia, a ruch staje się mniej komfortowy. Do tego dochodzą uszkodzenia chrząstki, które się jeszcze pogłębiają przez zwiększone tarcie powierzchni stawowych.
Ból, pieczenie, tkliwość czy przeskakiwanie za kostką boczną sygnalizuje zazwyczaj uszkodzenie lub zapalenie ścięgien mięśni strzałkowych. Zwykle jest to konsekwencja powtarzających się mniejszych lub większych skręceń stawu skokowego. W przypadku pierwszorazowego znacznego urazu skrętnego następuje rozciągnięcie lub naderwanie więzadeł po bocznej stronie stawu skokowego. Ścięgna, też stabilizują staw skokowy, ale napinają się po chwili, gdy już jest za późno na zapobieżenie dalszym uszkodzeniom. W takiej sytuacji może dość do naciągnięcia, lub co gorsza, do podłużnego pęknięcia ścięgna.
Do niedawna podstawowym leczeniem w przypadku zaawansowanych zwyrodnień stawu skokowego było jego całkowite usztywnienie (artrodeza). Od kilkunastu lat jednak coraz większą popularność zyskuje zabieg wymiany (endoprotezoplastyki) stawu skokowego. Proteza stawu skokowego przeszła liczne ewolucje i wchodzimy w fazę gdy zabiegi te odznaczają się wysoką skutecznością i bezpieczeństwem, a implanty są dobrze zaprojektowane i wykonane z najwyższej jakości materiałów.
Palce młotkowate, młoteczkowate, szponiaste czy nakładające się, to z pozoru niewielka, lecz w rzeczywistości bardzo dokuczliwa przypadłość. Deformacje te utrudniają założenie obuwia, a odgniotki na grzbietach palców często powodują znaczne dolegliwości bólowe. Zniekształcenia te często łączą się też z innymi deformacjami w obrębie stopy. Mogą współwystępować paluchem koślawym, stopą wydrążoną, płaskostopiem poprzecznym i odgniotkami po stronie podeszwowej śródstopia. Rozdzielenie między deformacją młotkowatą, młoteczkowatą czy szponiastą wpływa na metody leczenia i zależy od stopnia przykurczu poszczególnych stawów międzypaliczkowych.
W niektórych przypadkach zamiast usztywnienia, czyli “złotego standardu” w leczeniu palucha sztywnego, możliwa do zastosowania jest proteza stawu palucha, czyli protezoplastyka stawu śródstopno-paliczkowego palucha. Główną zaletą tej metody jest częściowe zachowanie ruchomości stawu śródstopno-paliczkowego. W przeciwieństwie do usztywnienia, umożliwia ona wygodne chodzenie w obuwiu na obcasie o zmiennej wysokości oraz poprawia komfort przy niektórych aktywnościach.
Małoinwazyjne zabiegi chirurgiczne to ogólnoświatowy trend dotyczący większości dziedzin zabiegowych. Również w chirurgii stopy od kilkunastu lat można zaobserwować intensywny rozwój metod minimalnie inwazyjnych (MIS). Przezskórna chirurgia stopy wymaga użycia frezu punktowego, przypominającego trochę wiertło dentystyczne, a dostęp operacyjny uzyskuje się przy pomocy niewielkich nacięć skóry. Małoinwazyjna operacja haluksa (palucha koślawego) niesie za sobą szereg korzyści związanych nie tylko z mniejszym dostępem operacyjnym, ale także mniejszym obrzękiem i bólem pooperacyjnym oraz szybszą rehabilitacją. Oprócz leczenia haluksów, metoda przezskórna pozwala także na korekcję niektórych innych deformacji stopy takich jak: stopa płasko-koślawa, płaskostopie czy palce młotkowate.
RZS, czyli reumatoidalne zapalenie stawów, to układowa choroba tkanki łącznej, która charakteryzuje się postępującą destrukcją stawów. Należy do chorób autoimmunologicznych, w których nieprawidłowe działanie układu odpornościowego powoduje niszczenie własnych tkanek. Najczęściej i w największym stopniu choroba atakuje nadgarstki i ręce, jednak u pacjentów cierpiących na zaawansowane reumatoidalne zapalenie stawów uszkodzenia i deformacje w obrębie stopy również powodują znaczne dolegliwości i utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Zapalenie ścięgna Achillesa najczęściej pojawia się wieku 35-50 lat. Zwykle objawia się bólem samego ścięgna lub całej łydki, który może współistnieć także z bólem pięty i bólem podeszwy. Ból ścięgna Achillesa jest przede wszystkim konsekwencją licznych, powtarzających się przeciążeń i urazów.
Dodatkowymi przyczynami dolegliwości ze strony ścięgna Achillesa, są osłabienie jego ukrwienia po 35 roku życia, nieregularna aktywność ruchowa, niewystarczająca rozgrzewka przed wysiłkiem, zbyt mała frakcja ćwiczeń rozciągających, przykurcze i ograniczona ruchomość w stawach kończyn dolnych.
Gdy zajdzie potrzeba wykonania zabiegu operacyjnego, możesz uzyskać wszelkie informacje na jego temat w czasie konsultacji u mnie. Zawsze staram się wyjaśnić dlaczego wskazane jest leczenie operacyjne, czy istnieją dla niego jakieś alternatywy oraz jakie istnieją zagrożenia z nim związane. Konieczne jest ustalenie jakie są oczekiwania pacjenta, czy zabieg można wykonać w ramach chirurgii jednego dnia czy wymagany jest dłuższy pobyt szpitalny, jaki rodzaj implantu zostanie użyty itp. Należy także zdecydować czy operacja stopy ma być wykonana w ramach NFZ czy prywatnie – obecnie mam możliwość wykonywania zabiegów w obu tych trybach.
USG ortopedyczne (narządu ruchu) w moim przekonaniu istotnie różni się od badań USG innych okolic ciała. Jest to spowodowane tym, że często oceniany jest obraz i zachowanie tkanek w różnych pozycjach ciała jak i w czasie ruchu. Doświadczenie chirurgiczne u lekarza wykonującego badanie znacznie pomaga w prawidłowej ocenie obrazu. Dlatego też uważam, że szczególną wartość ma USG wykonywane własnoręcznie przez prowadzącego ortopedę.
W trakcie konsultacji ortopedycznej w poradni chirurgii stopy i stawu skokowego (konsultacja z usg) staram się określić najbardziej istotne problemy dla każdego pacjenta. Ponieważ w stopie znajduje się zwykle 26 kości i przynajmniej 33 stawy, ocena schorzeń wymaga wnikliwego badania ręcznego i odpowiedniego zestawu badań obrazowych. Celem sprawniejszego przeprowadzenia wizyty, jak i ułatwienia określenia głównej przyczyny bólu zalecam wykonanie i dostarczenie zdjęcia rentgenowskiego.
Ostatnie kursy, szkolenia, konferencje i inne istotne według mnie wydarzenia związane z moją praktyką.
Centrum Edukacji Medycznej i kurs zaawansowany artroskopii stawu skokowego
Centrum Edukacji Medycznej w Warszawie prowadzi liczne kursy na bardzo wysokim poziomie. W dniach 29-30 listopada miałem okazję uczestniczyć w kursie zaawansowanych technik artroskopowych w chirurgii stawu skokowego. Kurs obejmował głównie problematykę niestabilności stawu skokowego, a także warsztaty z USG oraz technik tapingu fizjoterapeutycznego.
Winterthur i Bazylea
W dniach 3-5 listopada 2019 dzięki uprzejmości firmy Medartis miałem niepowtarzalną okazję wizytować szpital w Winterthur i uczestniczyć w zabiegach mistrza chirurgii stopy, doktora Martina Wiewiórskiego. Przy okazji zwiedziłem fabrykę firmy Medartis w Bazylei. Poznałem produkcję implantów od kuchni i jedno słowo ciśnie się na usta – szok!!! Dość powiedzieć, że czas produkcji „zwykłej” płytki wynosi około 2 tygodni i jest ona sprawdzana mikroskopowo cztery razy zanim trafi ostatecznie do zestawu. Prawdziwa lekcja sztuki prowadzenia biznesu opartego na zgranym zespole i najwyższej jakości produkcji.
Szkolenie nad Mozą
5 października wróciłem z kursu w Maastricht. Było profesjonalnie i niezwykle pożytecznie jak zawsze z EFAS. Szpital Uniwersytecki mają tam iście kosmiczny, ludzie są przemili no i to znakomite piwo… 😉
Maj 2019. Mini fellowship organizowany przez fundację Steps2walk to były dla mnie 2 wielkie kroki w karierze chirurga stopy i stawu skokowego. Świetne doświadczenie, znakomity kurs, wyjątkowi prowadzący, karkołomne zabiegi i wszystko to w oprawie krakowskiej wiosny.
Podstawowe informacje na temat postępowania w skręceniu kostki (skręceniu stawu skokowego, nazywanego czasem potocznie zwichnięciem kostki). Jest to jeden z najczęstszych urazów narządu ruchu. Na szczęście w większości przypadków przy prawidłowym leczeniu nie niesie za sobą poważniejszych konsekwencji. Nieskuteczne leczenie może prowadzić do przewlekłej niestabilności stawu skokowego wymagającej leczenia operacyjnego.
Paluch sztywny to innymi słowy zmiany zwyrodnieniowe w stawie śródstopno-paliczkowym, które obniżają ruchomość palucha i wywołują dolegliwości bólowe przy ruchu.
